افزایش شدید قیمت خودرو در هفته‌های گذشته باعث شده بسیاری از مردم، خودرو را نه یک کالای مصرفی، بلکه یک دارایی سنگین و تقریباً دست‌نیافتنی تصور کنند. اختلاف چندصد میلیونی و حتی میلیاردی میان قیمت کارخانه و بازار آزاد، خودرو را برای بخش زیادی از جامعه به «رؤیایی دور از دسترس» تبدیل کرده است.

در چنین فضایی، دستور عرضه هفتگی خودرو از سوی وزارت صمت، در ظاهر اقدامی برای تنظیم بازار به‌نظر می‌رسد؛ اما واقعیت این است که این سیاست بیش از آنکه یک راه‌حل باشد، به ادامه همان رویکردهای مقطعی و واکنشی شبیه است.

اثر واقعی زمانی معنا دارد که عرضه کافی باشد

عرضه هفتگی تنها در صورتی می‌تواند بازار را آرام کند که حجم عرضه متناسب با تقاضا باشد. اما وقتی تعداد خودروهای عرضه‌شده بسیار محدود است و میلیون‌ها نفر برای ثبت‌نام رقابت می‌کنند، نتیجه نه‌تنها کنترل قیمت نیست، بلکه افزایش فشار روانی و ناامیدی عمومی است.

در عمل، این روش نوعی «توزیع سریع‌تر کمبود» محسوب می‌شود؛ نه رفع کمبود.

از سوی دیگر، نبود برنامه شفاف برای تأمین قطعات، وابستگی عمیق تولید به ارز و ناپایداری سیاست‌های اقتصادی، تردیدهای جدی درباره استمرار این نوع عرضه‌ها ایجاد می‌کند.

خودرو؛ راه فرار اقتصادی که از دست مردم خارج شد

برای بسیاری از خانواده‌ها، خودرو تنها وسیله حمل‌ونقل نیست؛ راهی برای فرار از فشار اقتصادی و فرصتی برای جبران بخشی از کاهش قدرت خرید است.

در سال‌هایی که خرید خانه برای بسیاری غیرممکن شده، سود چندصد میلیونی خودرو می‌توانست بخشی از رؤیای صاحب‌خانه‌شدن را زنده نگه دارد.

اما روش‌های ثبت‌نام، دسترسی نابرابر به اینترنت، ظرفیت‌های بسیار محدود و رقابت میلیونی عملاً این امکان را از متقاضیان واقعی گرفته و میدان را به دلالان و افراد دارای امتیازها و دسترسی‌های بیشتر سپرده است.

نمایش کنترل بازار، نه راه‌حل

در نهایت، عرضه هفتگی خودرو ـ به‌تنهایی ـ نه قیمت را کنترل می‌کند، نه آرامش بازار را بازمی‌گرداند و نه امید ازدست‌رفته مردم را احیا می‌کند.

تا زمانی که:

• برنامه تولید پایدار

• تأمین مستمر قطعات

• شفافیت در توزیع

• هماهنگی با سیاست‌های کلان اقتصادی

وجود نداشته باشد، فروش هفتگی بیشتر به یک نمایش برای کنترل بازار شبیه است تا یک راه‌حل واقعی.

مردم از سیاستگذار نمایش نمی‌خواهند؛

آن‌ها پاسخ روشن می‌خواهند: مسیر آینده صنعت خودرو چیست و چگونه قرار است از این چرخه فرساینده خارج شود؟

جمع‌بندی

سیاست فروش هفتگی خودرو، بدون افزایش ظرفیت عرضه و شفاف‌سازی برنامه تولید، بیشتر یک اقدام نمایشی است که نه بازار را تنظیم می‌کند و نه دسترسی مردم را بهبود می‌دهد. ریشه مشکلات همچنان پابرجاست و نیاز به راه‌حل‌های ساختاری، شفاف و پایدار دارد.